Onderstaande uitspraken kwam ik onlangs tegen in een discussie over kattenvoeding:
“Mijn kat drinkt goed, dus natvoer is niet nodig.”
“Natvoer bestaat vooral uit water.”
“Brokjes zijn belangrijk voor de tanden.”
Maar klopt dat ook? Begrijpelijk dat je als eigenaar twijfelt. Je wilt tenslotte geven wat goed is voor jouw kat.
In mijn voedingsadviezen geef ik passende, complete natvoeding graag een belangrijke plek. Het vochtgehalte is daarvoor een belangrijke reden. Maar ook de samenstelling, gezondheid en voorkeuren van jouw kat tellen mee.
De kat is een obligate carnivoor
Een obligate carnivoor is een dier dat voor bepaalde voedingsstoffen afhankelijk is van dierlijke bronnen. Het lichaam van de kat is aangepast aan het eten van prooidieren.
Zo’n prooi levert eiwitten, vetten en andere voedingsstoffen, maar ook veel vocht. Eten en vocht opnemen gaan voor een kat van nature samen.
Bij droge brokjes komt weinig water met de maaltijd mee. Een kat moet dan een veel groter deel van zijn vochtbehoefte aanvullen door te drinken. Dat verschil wordt niet altijd volledig aangevuld.
Het gaat dus om de totale hoeveelheid vocht die je kat binnenkrijgt: via zijn voeding én via drinken.
Hoeveel vocht zit er in brokjes en natvoeding?
Brokjes bevatten meestal ongeveer 8 tot 10% vocht. Natvoeding bevat vaak ongeveer 75 tot 80% vocht. Het precieze gehalte vind je op de verpakking.
Om het verschil zichtbaar te maken:
- 50 gram brokjes met 10% vocht levert ongeveer 5 milliliter water.
- 200 gram natvoeding met 80% vocht levert ongeveer 160 milliliter water.
Dit is een rekenvoorbeeld, geen voedingsadvies. De hoeveelheden leveren niet automatisch evenveel energie. Hoeveel jouw kat nodig heeft, hangt af van de voeding en zijn persoonlijke behoefte.
Het laat wel zien hoeveel vocht een maaltijd kan bijdragen.
Hoeveel vocht heeft je kat dagelijks nodig?
Als algemene richtlijn kun je voor een gezonde volwassen kat uitgaan van ongeveer 50 tot 60 milliliter vocht per kilogram lichaamsgewicht per dag. Een kat van 4 kilo komt daarmee op ongeveer 200 tot 240 milliliter.
Dit is de totale hoeveelheid: het vocht uit de voeding, eventueel toegevoegd water én wat je kat zelf drinkt. Het is een richtlijn; de behoefte verschilt onder andere door activiteit, omgevingstemperatuur en gezondheid.
Eet jouw kat bijvoorbeeld 200 gram natvoeding met 80% vocht helemaal op? Dan krijgt hij daarmee al ongeveer 160 milliliter water binnen.
Kun je meten hoeveel je kat drinkt?
Ja. Doe met een maatbeker een bekende hoeveelheid water in de drinkbakken en meet na 24 uur hoeveel er over is. Noteer ook wat je tussendoor bijvult. Herhaal dit een paar dagen om een beter beeld te krijgen.
Houd rekening met morsen en verdamping. Bij meerdere dieren die dezelfde bakken gebruiken, of een kat die buiten drinkt, kun je de individuele opname minder goed bepalen. Gebruik je een fontein? Dan telt het water daarin ook mee.
Tel vervolgens het vocht uit de opgegeten voeding en eventueel toegevoegd water erbij op. Alleen naar de waterbak kijken geeft dus geen volledig beeld.
Blijf altijd voldoende vers drinkwater aanbieden. De richtlijn is geen maximum en geen reden om water te beperken.
‘Maar mijn kat drinkt echt goed’
Dat kan. Katten verschillen in hun drinkgedrag. De één drinkt graag uit een schaal, de ander uit een fontein of een bak buiten.
Toch vertelt regelmatig drinken niet het hele verhaal. Een kat die natvoeding eet, kan minder bij de waterbak komen en via zijn maaltijden toch meer vocht binnenkrijgen.
Andersom kun je uit het zien drinken niet zomaar afleiden dat een kat voldoende binnenkrijgt om het lage vochtgehalte van brokjes te compenseren.
Voldoende vocht is belangrijk voor onder andere de doorbloeding, vertering en het afvoeren van afvalstoffen via de urine. Een langdurig te lage vochtinname kan op den duur bijdragen aan lichamelijke problemen. Dat hoeft niet direct zichtbaar te zijn.
Daarom kijk ik bij een voedingsadvies verder dan de aanwezigheid van een waterbak of fontein.
Is natvoeding minder voedzaam doordat er zoveel water in zit?
Nee. Het vochtgehalte zegt niet of een voeding compleet is.
Complete natvoeding kan alle benodigde voedingsstoffen leveren, wanneer je een passende voeding in de juiste hoeveelheid geeft. Brokjes zijn dan niet nodig om de maaltijd alsnog compleet te maken.
Natvoeding bevat door het water doorgaans minder energie per gram. Je geeft er daarom meestal meer grammen van dan van brokjes.
Ook de percentages op het etiket kun je niet rechtstreeks vergelijken. Een natvoeding met 10% eiwit bevat niet vanzelf minder eiwit in verhouding tot de overige voedingsstoffen dan een brok met 30% eiwit. Daarvoor moet je het verschil in vocht meenemen.
Let op de aanduiding op de verpakking:
- Volledig diervoeder: bedoeld als complete dagelijkse voeding voor de aangegeven levensfase.
- Aanvullend diervoeder: bedoeld als aanvulling en niet geschikt als enige voeding.
Een blikje vlees of vis, kattensoep en een complete maaltijd zijn dus niet automatisch hetzelfde.
Heeft een kat brokjes nodig voor zijn tanden?
Gewone brokjes vervangen geen gebitsverzorging. Sommige katten bijten brokjes stuk, andere slikken veel brokjes vrijwel heel door. Het stukbijten betekent niet dat het hele gebit wordt gereinigd.
Bestaand tandsteen verdwijnt niet door gewone brokjes te eten. Speciale gebitsvoeding is een aparte categorie en kun je niet gelijkstellen aan iedere harde brok.
Je hoeft complete natvoeding dus niet standaard aan te vullen met brokjes om de tanden te ‘poetsen’. De werking en verzorging van het kattengebit verdienen een eigen uitleg.
Iedere kat is anders
De ene kat lijkt jarenlang goed te functioneren op brokvoeding, terwijl een andere kat eerder klachten ontwikkelt. Leeftijd, aanleg, gezondheid, leefomstandigheden en de volledige samenstelling van de voeding spelen allemaal mee.
Een persoonlijke ervaring is waardevol, maar geeft geen algemeen antwoord voor alle katten. Ook een glanzende vacht of een lege voerbak vertelt niet alles over wat er in het lichaam gebeurt.
Daarom kijk ik naar de kat als geheel: gewicht, spiermassa, eetlust, ontlasting, drinkgedrag en eventuele veranderingen. Meer gaan drinken kan bijvoorbeeld een reden zijn om de gezondheid te laten controleren, in plaats van het alleen als positief te zien.
Kun je natvoeding en brokjes combineren?
Ja, dat kan. Een combinatie kan passen bij jouw kat, je dagelijkse routine en je budget.
Kijk daarbij naar het volledige dagmenu. Natvoeding boven op de gebruikelijke hoeveelheid brokken geven kan ongemerkt te veel energie opleveren. Vervang daarom een passend deel van de voeding.
Een klein lepeltje natvoer draagt wat vocht bij, maar maakt een menu dat grotendeels uit brok bestaat nog niet vochtrijk. De verhouding doet ertoe.
Wat als je kat geen natvoeding wil?
Niet iedere kat stapt enthousiast over. Geur, structuur en eerdere ervaringen maken verschil.
Laat je kat rustig kennismaken met kleine porties. Probeer bijvoorbeeld verschillende structuren, zoals paté of stukjes in saus. Je kunt iets nieuws naast de vertrouwde voeding aanbieden, zodat niet meteen zijn hele maaltijd verandert.
Een beetje lauwwarm water door geaccepteerde natvoeding kan extra vocht geven, zolang je kat daardoor goed blijft eten. Houd daarnaast altijd vers drinkwater beschikbaar.
Laat je kat niet vasten om hem tot andere voeding te dwingen. Voldoende blijven eten is belangrijk. Bouw veranderingen rustig op en houd rekening met de gezondheid en verdraagbaarheid.
Waar let je op bij jouw keuze?
Kijk verder dan alleen ‘brok’ of ‘nat’. Let op:
- Is de voeding volledig en geschikt voor de levensfase?
- Hoeveel vocht levert het totale dagmenu?
- Krijgt je kat een passende hoeveelheid energie?
- Blijven gewicht en spiermassa goed?
- Eet je kat voldoende en verdraagt hij de voeding?
- Past de voeding bij eventuele gezondheidsproblemen?
Natvoeding is niet automatisch een goede keuze omdat het nat is. Ook daarbij blijft de samenstelling belangrijk.
Wat adviseer ik?
Ik geef passende, complete natvoeding graag een belangrijke plek in het menu. Zo krijgt je kat met zijn maaltijden al een ruime hoeveelheid vocht binnen.
Daarbij kijk ik naar wat jouw kat nodig heeft én wat voor jou haalbaar is. Soms past volledig natvoeding, soms een combinatie. Veranderingen hoeven niet allemaal tegelijk.
Wil je weten welke voeding bij jouw kat past of hoe je meer vocht via de maaltijden kunt aanbieden? Ik begeleid je daar graag online bij. Neem gerust contact op via Happy PawMeals.
Deze blog bevat algemene informatie. Bij een aandoening, medicijngebruik of medische dieetvoeding kunnen andere voedingsbehoeften gelden. Overleg dan met je dierenarts en laat veranderingen afstemmen op jouw kat.